15

09.2019

Dyskusja o REITach w ramach Property Forum 2019

autor: Artur Kaźmierczak|kategoria: Blog autorów, Inwestowanie, Inwestycje grupowe, Relacje, Wydarzenia

ilość komentarzy: 3

W ubiegłym tygodniu miałem przyjemność wziąć udział w dyskusji o REITach w ramach Property Forum 2019. W panelu zabrakło niestety przedstawicieli rządu czy giełdy, reprezentowana była tylko strona prywatna. Szkoda.

Myśląc o dyskusji miałem wrażenie, że będziemy rozmawiać o widmie – ustawa jest dyskutowana od bodaj trzech lat, w sejmie była czytana niemal rok temu i od tego czasu jest zahibernowana w komisji sejmowej. W związku z końcem kadencji jest niemal pewne, że trafi do śmietnika. Jest więc bardzo mało prawdopodobne, by REITy pojawiły się w polskim systemie prawnym przed 1 stycznia 2021 roku. Co mnie zdumiewa, biorąc pod uwagę fakt, o którym może już dzisiaj wiele osób zapomniało, mianowicie ten, że wprowadzenie REITów było wielkimi literami wypisane na sztandarach programu gospodarczego PiS, firmowanego przez obecnego premiera.

W związku z fantomową naturą REITów w Polsce trudno było dyskutować o konkretach. Głównym wnioskiem z naszej rozmowy zdaje się być: niech już będą – takie czy inne, byle by były. Aspekty takie jak regulacje odnośnie koncentracji – czy to aktywów czy to inwestorów, czy dopuszczalności działalności deweloperskiej w ramach REITu, są w tym kontekście tylko detalami.

Już po zakończeniu panelu zdałem sobie sprawę, że nie odpowiedzieliśmy w jego toku na pytanie postawione w podtytule dyskusji: czy brak REITów jest hamulcem rozwoju polskiego rynku nieruchomości. Chciałbym więc odpowiedzieć na nie tutaj. Nie, moim zdaniem nie jest. Rynek albo jest rozwinięty (np. biurowy, centrów handlowych), albo bardzo dynamicznie się rozwija (np. magazynowy) i brak REITów w niczym mu nie przeszkadza. Oczywiście nas najbardziej interesuje segment mieszkaniowy, ale i ten rozwija się dobrze. Tak więc brak REITów nie jest hamulcem. Co nie oznacza, że REITy by nie pomogły w jego szybszym rozwoju. Tak jak mogłyby pomóc w rozwoju giełdy.

I wreszcie refleksja bardziej subiektywna: co brak REITów oznacza dla Mzuri? To niejednoznaczne. Z jednej strony to brak potencjalnych, dużych Klientów. Z drugiej: brak REITów to brak potencjalnie silnej konkurencji dla naszych spółek inwestowania grupowego Mzuri CFI.

Zapraszam wszystkich Fridomiaków do dyskusji nad pytaniami i refleksjami opisanymi powyżej.

A na koniec ciekawostka: jak się dowiedziałem od prowadzącego dyskusję red. Pruska, w Finlandii jest jeden REIT. Mieszkaniowy.

0

Komentarze:

  1. Tomek pisze:

    Dla mnie, jako dla indywidualnego inwestora, REIT-y nie byyby korzystne z dwóch powodów:
    1. konkurencja – REITy mogłyby zadowolić się znacznie niższą rentownością, niż 5-6%, mogłyby nawet akceptować 3% z uwagi na masowość działania.
    2. O ile powstanie funduszy BGK spowodowało poprawę prawa najmu z punktu widzenia właścicieli, to powstanie REIT-ów mogłoby spowodować pogorszenie prawa najmu z punktu widzenia właścicieli. Ponieważ byłby to inwestor prywatny niezależny od państwa, to byłaby pokusa zepchnięcia na cały rynek najmu obowiązków socjalnych, np. wprowadzonoby maksymalne ceny najmu itp.

    1+
    • Artur Kaźmierczak pisze:

      Tomku,
      Tak zapewne REITy zadowoliłyby się niższą stopą zwrotu gotówkowego. Do zwrotu musiałyby też doliczać wzrost wartości aktywów, więc sumarycznie pokazywałyby (na rosnącym stale rynku) większy. Czy jednak byłyby konkurencją? Tylko wówczas, gdyby inwestowały w pojedyncze mieszkania (zakładam, że jak większość z nas nie posiadasz ani realistycznie nie planujesz posiadać w nieodległej przyszłości portfela budynków wielorodzinnych). A to założenie wydaje mi się bardzo mało prawdopodobne. Zakładam, że większość REITów (może poza powołanym przez Mzuri) będzie inwestować w całe budynki, najlepiej już wynajęte. A większość z z tej większości będzie chciała nabyć te budynki od deweloperów, spod igły. Nie dotyczy to oczywiście tych REITów, które powstaną, by upłynnić już posiadany portfel (np. Funduszu Mieszkań na Wynajem, PKP czy Poczty Polskiej). Tak więc nie czuję, by REITy były realną konkurencją dla inwestorów indywidualnych. No, chyba że kupią blok z 300 mieszkaniami akurat koło mieszkania jednego z nas – wówczas będziemy konkurentami o najemców.
      Nie jestem też przekonany co do drugiej obawy. Rynek jest tak wielki i tak rozdrobniony, że miną długie lata, zanim REITy (czy inni inwestorzy instytucjonalni) będą miały w nim duży udział. Dominować będą nadal indywidualni właściciele. Zatem sytuacja się nie zmieni przez wiele lat, tak więc owa pokusa, o której piszesz, też nie powinna ulec znaczącej zmianie.

      0
      • Sławek Muturi pisze:

        Mają, przykro mi z powodu problemów które Cię dotknęły. Niestety z tego co piszesz było w tym też trochę Twojej winy. Działanie „na nosa” nie wystarczy.

        Domyślam się bowiem że przed podpisaniem umowy najmu nie poprosiłaś tych osób o okazanie Ci dowodu swojego zatrudnienia i zarobków. To częsty błąd czasami skutkujacy poważnymi konsekwencjami. Osoby lub firmy typu Mzuri unikają tego typu problemów m.in. stosując profesjonalną selekcję najemców.

        Powodzenia następnym razem!!!

        1+

Dodaj swój komentarz:





Chcesz, aby koło Twojego komentarza pojawiła się Twoja ikona lub zdjęcie?
Kliknij tutaj i dowiedz się jak to zrobić.

Powiadom znajomego o tym wpisie:

E-mail *
Wpisz wiadomość
Subskrybuj komentarze do tego wpisu

NAJBLIŻSZE SPOTKANIA, WEBINARY I KONFERENCJE

10 grudnia, wtorek, 18:00, ClickMeeting – webinar, Janek Dziekoński opowie „czy to dobry moment na inwestowanie w nieruchomości, czy czeka nas kryzys – 3. kwartał 2019”. LINK 

 

NAGRANIA OSTATNICH WEBINARÓW I PODCASTÓW:

PODCASTY

Social media:

Archiwum - miesiąc po miesiącu

Najwyżej cenione

Inwestycje według Juliusza Słowackiego

W zeszłym tygodniu zostałem zaproszony na konferencję „CSR na giełdzie: odpowiedzialny biznes – wysokie zyski”  zorganizowaną przez Stowarzyszenie Inwetorów Indywidualnych (SII) oraz portal Corporate-Wellness.pl. Na miejsce konferencji wybrano Salę Notowań w budynku GPW w Warszawie. To ta sala, w której stoi dzwon rozpoczynający i zamykający sesję giełdy, a na ścianach widnieją duże monitory z bieżącymi kursami akcji firm notowanych na warszawskiej giełdzie.  Siedząc tam ma się wrażenie bycia w samym środku cyklonu inwestycyjnego, gdzie miliony [...]

Najnowsze komentarze

  • Konrad: Masz dużo szczęścia do wyjątkowo sprawnej spółdzielni! Ja złożyłem wniosek w październiku 2018 i właśnie mnie...
  • małgorzata: witam czy ktoś wie ile czasu ma spółdzielnia na przekształcenie mnie zwodzą 7 miesięcy?
  • Jan Dziekonski: Ad. PS. zgadzam się w 100%! Dlatego skończyłem niedawno „Inteligentnego Inwestora”,...
  • Michał: Witam Dziękuję za podpowiedź i czekam na jak zawsze dokładną analizę. Zdaje sobie sprawę, że trader21 to...
  • Sławek Muturi: Jeszcze jeden wątek który poruszyłes. Tuż przed moim wyjazdem do Afryki mieliśmy status projektu...
  • Sławek Muturi: Krystian Podhale, ogromne dzięki za wielowatkowa deklaracje wsparcia oraz za kilka dobrych pomysłów....
  • Sławek Muturi: Bartosz vF, ogromne dzięki. To dużo dla mnie znaczy. Jestem bardzo wdzięczny. Fundacja Fridomia ma też...
  • Jan Dziekonski: Panie Michale, postaram się odnieść do tego artykułu =) Zresztą trochę zmieniam formę webinaru, bo...
  • Jan Dziekonski: Będzie nagrywany i wrzucimy go na YouTube Mzuri – bez obaw =)
  • Konkret: Kolejny artykuł w temacie najmu krótkoterminowego: https://wyborcza.pl/7,15628...
  • Krystian Podhale: Sławku jak zwykle „odjechany na maxa pomysł” z FF, z 195/365, oraz z Harambee:)...
  • Przemysław: Czy webinar będzie można obejrzeć w innym terminie? Innymi słowy – czy będzie nagrywany? Pracuję w...
  • Bartosz vF.: Sławek, Sorry za brak kontaktu, nie przeglądałem po prostu fridomii :) Zgodnie w wcześniejszą deklaracją...
  • Bartosz vF.: A ja proszę o : – Zmiany na rynku najmu w ostatnim roku, czy również obserwujecie spadek popytu w...
  • Michał: Witam Panie Janie Mam pytanie o analizy. Ostatnio natchnąłem się na taką analizę: https://independenttrader...
  • Jan Dziekonski: Agnes – agresywne – takie na których możemy łatwo stracić lub się zablokować na lata z...
  • Jan Dziekonski: Agnes – przekazuję odpowiedź od Marii, która ma trochę doświadczeń (zarządza ok. 5.500...
  • Jan Dziekonski: Mateusz – jak to gdzie? W Mzuri ;) Opowiemy trochę o kuchni =)
  • Mateusz: Będę czekał :) W webinarze o kamienicach można by jeszcze wspomnieć gdzie w ogóle szukać ofert sprzedaży,...
  • Jan Dziekonski: Mateusz – dzięki za sugestie! Planuję istotnie dwa takie webinary: – co to znaczy kupić...

Najnowsze wpisy

created by Water Design